Το προφίλ του ιδανικού ελίτ παλαιστή

Κάθε αθλητής του αγωνιστικού αθλητισμού, επιδιώκει αλλά και ονειρεύεται, να συμμετάσχει στην κορυφαία αθλητική εκδήλωση, που είναι φυσικά οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Όμως, μόνο οι άριστοι κάθε αθλήματος το επιτυγχάνουν. Όσο για τη νίκη, μόνο οι καλύτεροι θα την κατακτήσουν, αφού ανταπεξέλθουν στη σκληρότατη προσπάθεια.

Σύμφωνα με υπολογισμούς, από το σύνολο όσων ασκούνται συστηματικά, το 94% περιορίζει τις φιλοδοξίες του στην ψυχαγωγία. Το 5% συνειδητοποιεί τις δυνατότητές του, τις καλλιεργεί κατάλληλα και εντάσσεται στο υψηλού επιπέδου αθλητικό δυναμικό. Μόνο το υπόλοιπο 1% φτάνει σε τέτοιο σημείο ανάπτυξης των προσαρμογών του, που να επιτρέπει την διεκδίκηση Ολυμπιακής διάκρισης.

Η Ολυμπιακή προετοιμασία, για όσους αθλητές την ακολουθήσουν, αλλά ειδικότερα για τους παλαιστές, (η ποσοστιαία αναλογία τους επί του συνόλου είναι σημαντικά μικρότερη), συνεπάγεται εντονότατες ή και εξαντλητικές ακόμα επιβαρύνσεις.

Αυτοί οι “ολίγιστοι” πιθανοί Ολυμπιονίκες είναι που θα μας απασχολήσουν γιατί θα προσπαθήσουμε να προσδιορίσουμε τα στοιχεία που πρέπει να διαθέτει ο ιδανικός ελίτ παλαιστής, όσον αφορά το βιολογικό, λειτουργικό και ψυχολογικό του προφίλ. Σαν τέτοιο αθλητή θα μπορούσαμε να ορίσουμε όποιον συγκεντρώνει όλα ή όσα το δυνατόν περισσότερα από τα ακόλουθα σημεία, ανεπτυγμένα σε υψηλό επίπεδο. Δηλαδή αυτόν ή αυτή που:

  1. Πλησιάζει όσο το δυνατόν περισσότερο, στα χαρακτηριστικά (μορφολογικά, λειτουργικά, ψυχολογικά), που εμφανίζουν και οι άλλοι παλαιστές με υψηλές επιδόσεις.
  2. Έχει άρτια (ή και άριστη) τεχνική κατάρτιση ώστε να είναι σε θέση να δώσει άμεση λύση στα τεχνικοτακτικά προβλήματα που συνεπάγεται ο αγώνας πάλης σε αυτό το επίπεδο.
  3. Διανύει ηλικιακή περίοδο, όσο το δυνατόν πλησιέστερη σε αυτή της μέγιστης απόδοσης των παλαιστών.
  4. Έχει αναπτύξει αρμονικά, τις οργανικές και μυϊκές του ικανότητες και έχει επιπλέον εξελίξει στο μέγιστο βαθμό, τις αισθητικοκινητικές ικανότητες. Παράλληλα, έχει ενισχύσει τα θετικά ψυχολογικά γνωρίσματά του.
  5. Έχει αποκτήσει αλλά και ενεργοποιήσει όσο το δυνατόν περισσότερο τον δεξιοεγκεφαλικό τρόπο σκέψης ή αλλιώς ολιστικό τρόπο (Κουκουμπίκη Ε. – 1983). Να αναφέρουμε εδώ, ότι το αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου επεξεργάζεται πληροφορίες με γραμμικό, αναλυτικό τρόπο: από το μέρος στο όλον, από τις λεπτομέρειες στο σύνολο. Αναλύει, κρίνει, εστιάζεται περισσότερο στο πρόβλημα. Το δεξί ημισφαίριο όμως, ξεκινά από το σύνολο (τη μεγάλη εικόνα, τη λύση), για να προχωρήσει στα μέρη. Είναι δημιουργικό και σκέφτεται έξω από όρια και τους περιορισμούς της λογικής. Αυτό πρακτικά σημαίνει, ευνοϊκό υπόβαθρο για συλλογή νέων πληροφοριών, ενασχόληση με περίτεχνες δραστηριότητες, κατανόηση πολύπλοκων ερεθισμάτων, αυξημένη νοητική διαύγεια και ευφορία. Έχει χαλάρωση αλλά και εγρήγορση. Είναι μια ιδανική κατάσταση που οδηγεί στο τέλειο σχεδόν χημικό περιβάλλον για την επίτευξη αθλητικών επιδόσεων.
  6. Η ψυχοσωματική προετοιμασία του, κατά την ακριβώς πριν τους αγώνες εποχή, είναι επαρκής και κατάλληλη.
  7. Έχει προσαρμοστεί στις περιβαλλοντικές συνθήκες και στις ώρες διεξαγωγής των αγώνων
  8. Διαθέτει επαρκή αγωνιστική εμπειρία ώστε να αναγνωρίζει και να εφαρμόζει ακριβώς την ενδεδειγμένη για τον κάθε αγώνα τακτική.
  9. Είναι σε θέση, κατά τη διάρκεια της αγωνιστικής προσπάθειας να κάνει αρμονική κατανομή των ψυχοσωματικών δυνάμεων και των εφεδρειών, με σκοπό την επίτευξη της μέγιστης αθλητικής επίδοσης.
  10. Έχει αποφασίσει να χρησιμοποιήσει και τα υπολείμματα των εφεδρειών του, κατά τη στιγμή που παίρνει τέλος η αγωνιστική προσπάθεια.
  11. Επιζητεί συμμετοχή σε ενδιαφέρουσες αθλητικές συναντήσεις πάλης, όπου και πραγματοποιεί την μέγιστη αθλητική του απόδοση και όχι σε υποδεέστερους και δευτερεύοντες αγώνες.
  12. Αγωνίζεται αποφασιστικά και με θάρρος αλλά με σεβασμό στους κανόνες και τον αντίπαλο.
  13. Έχει ισχυρή θέληση να νικήσει αλλά όχι να νικήσει με οποιοδήποτε τίμημα.
  14. Επιζητεί να διατηρήσει την ισορροπία του, ρυθμίζοντας τις αντίθετες τάσεις και ανάγκες του, με τρόπο που ποτέ να μην αφήνει κάποια από αυτές να ενισχυθεί δυσανάλογα.
  15. Τρέφει αισθήματα συναδελφικότητας προς τους άλλους παλαιστές. Αισθάνεται αλληλέγγυος με αυτούς γιατί νιώθει πως έχουν κοινή τύχη και δεν τους διαχωρίζει ούτε κατά την προέλευσή τους ούτε κατά τις πεποιθήσεις τους.
  16. Έχει χαρακτήρα ήπιο και φιλειρηνικό. Δεν είναι δηλαδή επιθετικός και τραχύς.
  17. Τέλος, δεν είναι ιδιοτελής ούτε συμπεριφέρεται με γνώμονα τον υπολογισμό του οικονομικού συμφέροντος (Ροντογιάννης Γ. – 1987).

Όλα τα παραπάνω, δεν καταγράφονται για να αναπτυχθούν να αξιολογηθούν ή να λειτουργήσουν ως κριτήρια αποσπασματικά. Το προσδόκιμο της όποιας επίδοσης στην πάλη, είναι από ελάχιστο έως μηδενικό κάτω από αυτό το πρίσμα. Δηλαδή, από μόνη της η τεχνικοτακτική προετοιμασία, ο βαθμός του ταλέντου, η ηλικιακή περίοδος ή ακόμα και το επίπεδο των φυσικών ικανοτήτων, δεν είναι αρκετά από μόνα τους, να προσφέρουν στον αθλητή της πάλης μια Ολυμπιακή διάκριση. Η επιτυχία στο επίπεδο αυτό, είναι πολυπαραγοντική κατάσταση και φτάνει σε αυτή μόνο όποιος συγκεντρώνει τα πιο πολλά από τα στοιχεία της.

Επίσης, το κάθε στοιχείο δεν συμμετέχει με όμοια ποσοστιαία αναλογία στην τελική επιτυχία, με όλα τα υπόλοιπα. Ένας τομέας που υστερεί, ενδέχεται να καλύπτεται από έναν ή και περισσότερους, πιο ανεπτυγμένους άλλους. Σημαντικό είναι λοιπόν το αδιαίρετο σύνολο της φυσιογνωμίας και όχι το κάθε συστατικό της (ή η αναλογία αυτού) ξεχωριστά, όταν θέλουμε να έχουμε αθλητές της πάλης, που θα διακρίνονται στους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Αρθρο της Βούλα Ζυγούρη στο Kalithea Press

Σταυρούλα Ζυγούρη

 

Ολυμπιονίκης της πάλης

Καθηγήτρια ΦΑ – MA in Public ManagementΜ

Η επίδραση της άσκησης στη ψυχολογική κατάσταση – Κεφάλαιο 9ο: Ασφαλής προώθηση της άσκησης και της ψυχοσωματικής υγείας: Προτάσεις – τρόποι

Κεφάλαιο 9ο: Ασφαλής προώθηση της άσκησης και της ψυχοσωματικής υγείας: Προτάσεις – τρόποι

Παρ' όλα αυτά, είναι πολύ σημαντικό να ασκούνται οι άνθρωποι τακτικά ώστε να διατηρούν την υγεία και την "φόρμα" τους. Η ασφαλέστερη απάντηση σε όλα τα παραπάνω ζητήματα, είναι ο Αθλητισμός Για Όλους ή Μαζικός Αθλητισμός. Το αθλητικό κίνημα της σύγχρονης ζωής που υπαγορεύει τη συνειδητή επιλογή της κίνησης – άθλησης όχι για αντιπαλότητα ή ανταγωνισμό αλλά για άσκηση, συνάσκηση – ανθρώπινη επικοινωνία και για βελτίωση της ψυχοσωματικής υγείας όλων των ατόμων. Με το Μαζικό Αθλητισμό αναγνωρίζεται το δικαίωμα της άθλησης για όλους τους πολίτες, ανεξάρτητα φύλου, ηλικίας, προέλευσης, σωματικής διάπλασης, μόρφωσης, οικονομικής ισχύος και σωματικής ακεραιότητας.

Σε προγράμματα τέτοιου είδους, ευρύτερα γνωστά και ως προγράμματα "άσκησης για όλους", δεν έχει σημειωθεί καμιά αρνητική επίδραση (36.α. Biddle 1993/ 33.β. Morgan & Goldston 1987). Επίσης είναι το αποτελεσματικότερο αντίδοτο στην παθολογία της εποχής. Βοηθούν στη ψυχική αλλά και στη σωματική ευεξία, διευρύνουν τους ορίζοντες, καλλιεργούν την ευγενική άμιλλα, εμπεδώνουν θετικά πρότυπα ζωής και καλλιεργούν τη θετική σκέψη. Η "άσκηση για όλους" περικλείει άξονες όπως: αθλητισμός και υγεία, πρόληψη και κοινωνική επανένταξη, άνθρωπος και περιβάλλον, αθλητισμός και ελεύθερος χρόνος, συμμετοχή στην κοινότητα, προσωπική διασκέδαση και αναζωογόνηση.

Είναι άμεση ανάγκη, να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα, κυρίως από την πλευρά των επαγγελματιών της φυσικής αγωγής και του αθλητισμού αλλά και από κάθε φορέα ιδιωτικό ή δημόσιο, που αναλαμβάνει να εκπονήσει, να διοργανώσει και να προωθήσει προγράμματα άθλησης. Τα μέτρα αυτά ανάγονται στο χειρισμό του περιεχομένου των εν λόγω προγραμμάτων, με τρόπο που να δημιουργεί ευχάριστα συναισθήματα στον ασκούμενο. Ταυτόχρονα, πρέπει να γίνεται προσπάθεια να ενισχυθούν οι ατομικοί γνωστικοί παράγοντες του καθενός χρήστη του προγράμματος ξεχωριστά, ώστε να είναι σε θέση να αναγνωρίζει εύκολα, ότι αποκομίζει άμεσα, σημαντικό ψυχολογικό "κέρδος" από την όλη διαδικασία της άθλησης. Σε διαφορετική περίπτωση, όταν δηλαδή το "κέρδος" αυτό δεν είναι ευνόητο, δεν έχει πολλές πιθανότητες να συνεχίσει να γυμνάζεται μακροπρόθεσμα, ακόμα και αν έχει σαφή εικόνα των ευεργετικών επιδράσεων της άσκηση θεωρητικά. Το ενδιαφέρον τους θα φθίνει, εξαιτίας διαφορετικών, ατομικών κυρίως, ανασταλτικών παραγόντων.

Η επίδραση της άσκησης στη ψυχολογική κατάσταση 15

Στην εξάλειψη των πάσης φύσεως ανασταλτικών παραγόντων και στην προώθηση της συμμετοχής, θα μπορούσε να βοηθήσει αρκετά, η ύπαρξη ειδικευμένων τμημάτων μάρκετινγκ, στους αθλητικούς οργανισμούς και τις εγκαταστάσεις αναψυχής, τα οποία βέβαια θα δουλεύουν με στρατηγικά πλάνα προώθησης του "προϊόντος – άθληση". Σε τέτοιες περιπτώσεις, συνήθως προηγείται η εκπόνηση σχετικής μελέτης στον πληθυσμό αναφοράς (38. Κουθούρης Χ, Κοντογιάννη Ε, Αλεξανδρής Κ. 2008).

Είναι εξαιρετικής σημασίας για τις σύγχρονες κοινωνίες μας να έχουν προγράμματα Μαζικού Αθλητισμού γιατί αποτελούν πόλους έλξης του ευρύτερου κοινού, να απασχοληθεί ενεργά με την ασφαλή άσκηση και να διατηρήσει αυτήν του την ενασχόληση ως δια βίου εμπειρία. Με τον τρόπο αυτό θα εξασφαλίσουν και δια βίου "ψυχολογική ισορροπία" για τα μέλη τους εφαρμοσμένη στην καθημερινή πρακτική. Αυτό ακριβώς το ρόλο καλείται να παίξει σήμερα η Μαζική Άσκηση.

Σταυρούλα Ζυγούρη, Ολυμπιονίκης της πάλης, Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής
Ιστοσελίδα: https://www.voulazygouri.gr – Email: voulazy@gmail.com

 

 

Η επίδραση της άσκησης στη ψυχολογική κατάσταση – Κεφάλαιο 8ο: Πλήρες φάσμα συναισθημάτων κατά την άσκηση: από την ευχαρίστηση ως τη δυσαρέσκεια

Κεφάλαιο 8ο: Πλήρες φάσμα συναισθημάτων κατά την άσκηση: από την ευχαρίστηση ως τη δυσαρέσκεια

Η επικρατέστερη τεκμηριωμένη άποψη επί του θέματος, είναι εκείνη που πρεσβεύει ότι το σύνολο του φάσματος των συναισθημάτων που δημιουργούνται κατά τη γύμναση, από τα θετικά όπως η ευχαρίστηση, ως τα αρνητικά όπως η δυσαρέσκεια, έχει άμεση σχέση με την ένταση της άσκησης (Θεωρία του "Διττού Τρόπου" 33. Ekkekakis, P. – 2003 – Pleasure and displeasure from the body: Perspectives from exercise. Cognition and Emotion, 17, 213-239). Για να κατανοήσουμε σωστότερα τις παραμέτρους της σχέσης του φάσματος έντασης της άσκησης και του φάσματος των συναισθημάτων δεν πρέπει να σταθμίζουμε τον παράγοντα ένταση της άσκησης, με βάση τα αυθαίρετα ποσοστά της "μέγιστης ικανότητας" του ασκούμενου. Προτιμάται να αξιολογούμε με βάση συγκεκριμένες φυσιολογικές παραμέτρους που έχουν μεγάλη βιολογική σημασία, όπως το γαλακτικό οξύ και το αναερόβιο κατώφλι.

Το φάσμα της έντασης της άσκησης μπορεί να διαιρεθεί σε τρία πεδία. Το πρώτο πεδίο περιλαμβάνει στις εντάσεις κάτω του αναπνευστικού (αναερόβιου) κατωφλιού, όπου προκαλείται σχετική ομοιογένεια στο μεταβολισμό του εγκεφάλου (ειδικότερα, στις διεργασίες του υπομεταβολισμού, στο τμήμα του εγκεφάλου που ονομάζεται προμετωπιαίος λοβός), με κυρίαρχη αντίδραση την ευχαρίστηση.

Στο δεύτερο πεδίο, ανήκει η ένταση που προσδιορίζεται κοντά στο "αναερόβιο κατώφλι" (34. Κλεισούρας 1999), όπου και αναμένεται ανομοιογένεια μεταβολικών αντιδράσεων. Το γεγονός αυτό οδηγεί, σε ανομοιογένεια και των ψυχολογικών αντιδράσεων μεταξύ των ασκούμενων, έτσι ώστε κάποια άτομα να αντιδρούν με ευχαρίστηση και άλλα με δυσαρέσκεια. Σε αυτό το φάσμα εντάσεων, αναμένεται ισχυρή επίδραση γνωστικών παραγόντων (όπως η αυτοαποτελεσματικότητα ή η ανησυχία για τη σωματική εμφάνιση).

Η επίδραση της άσκησης στη ψυχολογική κατάσταση 14

Στο τρίτο πεδίο τέλος, συναντάμε τις εντάσεις που ξεπερνούν το αναπνευστικό κατώφλι και προσεγγίζουν την μέγιστη ικανότητα. Εδώ περιμένουμε ξανά ομοιογένεια στις μεταβολικές αντιδράσεις, αλλά σε αυτή την περίπτωση κυρίαρχη και απολύτως σαφής συναισθηματική αντίδραση είναι η δυσαρέσκεια. Σε αυτό το πεδίο εντάσεων, καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των ψυχολογικών αντιδράσεων, παίζουν οι ενδοαισθητηριακές μεταβλητές (όπως τα συστήματα που ενημερώνουν τον ίδιο τον οργανισμό για τη συχνότητα της αναπνοής, τη θερμοκρασία κορμού, ή το pH του μυός κλπ).

Η ποικιλία των αντιδράσεων αυτών εγείρει την πιθανότητα, τα χαμηλά ποσοστά συμμετοχής και παραμονής σε προγράμματα φυσικής δραστηριότητας, να συνδέονται με αιτιώδη σχέση, με τα αισθήματα ευχαρίστησης και δυσαρέσκειας που προκύπτουν από την άσκηση. (35. Ekkekakis, P. – 2008. "Τα αισθήματα ευχαρίστησης και δυσαρέσκειας κατά τη σωματική άσκηση: Μακρά πορεία από το Δυϊσμό στη Λειτουργική Διττότητα μέσα από τη θεωρία του Διττού Τρόπου". Πρακτικά 10ου Συνεδρίου Αθλητικής ψυχολογίας ΕΨΕΝΑ σελ. 19 – 21)

Όροι:

Αναερόβιο κατώφλι: είναι το οριακό επίπεδο έντασης μιας φυσικής δραστηριότητας πάνω από το οποίο αρχίζει να συσσωρεύεται στο αίμα γαλακτικό οξύ. Κατά κανόνα, αντιστοιχεί στο 82% με 87% της μέγιστης καρδιακής συχνότητας. Στο επίπεδο αυτό, το οξυγόνο που προσλαμβάνουμε δεν είναι αρκετό για να εξισορροπηθεί το παραγόμενο γαλακτικό οξύ που με τη σειρά του δρα ανασταλτικά στην συνέχιση της δραστηριότητας. Η επόμενη άμεση συνέπεια είναι η ακούσια διακοπή της δραστηριότητας.

Προμετωπιαίος λοβός: περιοχή του εγκεφάλου των θηλαστικών, στο μπροστινό μέρος του κάθε ημισφαιρίου. Συνδέεται με τον έλεγχο των εκούσιων κινήσεων του σώματος. περιέχει τους περισσότερους, ευαίσθητους στην ντοπαμίνη, νευρώνες και έχει σχέση με την ανταμοιβή, την προσοχή, την μακροπρόθεσμή μνήμη, το σχεδιασμό και την κίνηση. Η βασικότερη όμως δραστηριότητα αυτής της περιοχής του εγκεφάλου, όσον αφορά τις ψυχικές λειτουργίες, θεωρείται η συγκρότηση της σκέψης και των δράσεων ανάλογα με τους εσωτερικά καθορισμένους στόχους. (36. Finger, St. 1994)

Σταυρούλα Ζυγούρη, Ολυμπιονίκης της πάλης, Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής
Ιστοσελίδα: https://www.voulazygouri.gr – Email: voulazy@gmail.com

Η επίδραση της άσκησης στη ψυχολογική κατάσταση – Κεφάλαιο 7ο: Τομείς του ψυχολογικού φάσματος που δέχονται αρνητικές επιδράσεις από την άσκηση

Κεφάλαιο 7ο: Τομείς του ψυχολογικού φάσματος που δέχονται αρνητικές επιδράσεις από την άσκηση

Η σωματική άσκηση κατά βάση, επιδρά θετικά στην ψυχική μας κατάσταση όπως και στην σωματική μας κατάσταση. Αυτό συμβαίνει όταν γίνεται χρήση της με μέτρο, και μέσα σε λογικά πλαίσια. Σε περιπτώσεις που γίνονται υπερβολές και κατάχρηση είναι ευνόητο ότι θα υπάρξουν και ανεπιθύμητες επιδράσεις στον ψυχοσυναισθηματικό μας τομέα. Ας μη μας ξενίζει η ύπαρξη αυτής της παραμέτρου. Όταν περνάμε στα όρια της υπέρχρησης όπως είναι σίγουρο ότι θα βλάψουμε το σώμα μας, είναι επίσης σίγουρο ότι θα βλάψουμε και την ψυχή μας.

Το φαινόμενο ορίστηκε ως «εξάρτηση» ή «εθισμός» στην άσκηση και σημειώνει αρκετά «θύματα», πρωτίστως στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες, όπου ορισμένοι άνθρωποι, μπορεί να προξενήσουν στον εαυτό τους – αλλά και στο περιβάλλον τους – σοβαρή ζημιά, εκδηλώνοντας εμμονή για εκγύμναση σε υπερβολικό βαθμό. Η εξάρτηση από τη γυμναστική φαίνεται να είναι μάλιστα, το ίδιο δυνατή με την εξάρτηση από το ποτό ή τα ναρκωτικά. Αρκετοί από τους πάσχοντες χρήζουν μάλιστα νοσηλείας για να καταφέρουν να απεξαρτηθούν (32. Berkshire's Huntercombe: Βρετανικό νοσοκομείο νοσηλεύει τέτοιου είδους εξαρτημένα άτομα).

Η επίδραση της άσκησης στη ψυχολογική κατάσταση 13

Όταν η γυμναστική φτάνει να θεωρείται στενά συνδεδεμένη με τις προσωπικές αξίες κάποιου, όταν αυτός δεν γυμνάζεται για να ευχαριστηθεί αλλά ψυχαναγκαστικά νιώθει υποχρεωμένος να το κάνει, όταν ακόμη νιώθει ενοχές και άγχος αν παραλείψει να ασκηθεί, τότε η άσκηση έχει ξεκινήσει να έχει αρνητικές επιδράσεις στην ψυχοσύνθεσή του.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα κάποιων ανθρώπων, που αγάπησαν πάρα πολύ την άσκηση παρουσιάζοντας πολύ κακή ψυχική και συναισθηματική διάθεση, όταν για κάποιους λόγους την σταμάτησαν. Επιπλέον δημιούργησαν διάφορα επαγγελματικά και οικογενειακά προβλήματα στον εαυτό τους.

Πιο σπάνια περιστατικά, στην επιθυμία τους και στην προσπάθεια που κατέβαλαν για να διατηρήσουν ένα καλό σώμα, σύμφωνο με τις «επιταγές» του σύγχρονου image, παρουσίασαν σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα όπως π.χ. νευρική ανορεξία. Σε τέτοιες περιπτώσεις κατά κανόνα προϋπάρχουν, ψυχογενείς διαταραχές ή ασταθές κοινωνικό περιβάλλον.

Ωστόσο όμως, ακόμα και σε άτομα με ψυχική ευστάθεια και σταθερό κοινωνικό περιβάλλον παρουσιάζονται χαμηλά ποσοστά συμμετοχής σε φυσικές δραστηριότητες και υψηλά ποσοστά εγκατάλειψης του προγράμματος άσκησης, παρ' όλο που τα ίδια άτομα δηλώνουν αρχικά ότι νιώθουν ευχαρίστηση με αυτό που κάνουν και γνωρίζουν την θετική επίδραση της άσκησης στο οργανισμό τους. Χρήζει περαιτέρω διερεύνησης η παραπάνω αντίθεση αν και πρωτίστως φαίνεται να οφείλεται στα αντικρουόμενα συναισθήματα ευχαρίστησης αλλά και δυσαρέσκειας που προκαλεί η άσκηση σε όλους τους ανθρώπους.

Σταυρούλα Ζυγούρη, Ολυμπιονίκης της πάλης, Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής
Ιστοσελίδα: https://www.voulazygouri.gr – Email: voulazy@gmail.com

Η επίδραση της άσκησης στη ψυχολογική κατάσταση – Κεφάλαιο 6ο: Διαφορές ελεύθερης άσκησης και οργανωμένου αθλητισμού

Κεφάλαιο 6ο: Διαφορές ελεύθερης άσκησης και οργανωμένου αθλητισμού

Στο σημείο αυτό πρέπει να επισημανθούν, οι διαφορές μεταξύ άσκησης και αθλητισμού από τη σκοπιά της επίδρασης στην ψυχική διάθεση, ώστε να γίνει κατανοητό, ποιες πρέπει να είναι οι κατευθύνσεις που ενδείκνυται να δίνουμε στους ασκούμενους που έχουμε υπό την επίβλεψή μας. Ειδικά όταν συμβαίνει να ανήκουν (ή υπάρχει η πιθανότητα να ανήκουν) σε ομάδες αυξημένου "ψυχολογικού κινδύνου".

Προτιμάται η ελεύθερη άσκηση και όχι ο οργανωμένος αθλητισμός ή ο πρωταθλητισμός, σε άτομα με προϋπάρχουσες ψυχολογικές ιδιαιτερότητες. Διότι ο αθλητισμός αναγκάζει το άτομο να πειθαρχεί στους κανόνες και να συναγωνίζεται, πράγμα που οδηγεί πολλές φορές στην αύξηση του άγχους. Συγκεκριμένα, άνθρωποι που εμφανίζουν αυξημένα επίπεδα άγχους ή στρες, παίρνοντας μέρος σε ασκήσεις και αθλήματα συναγωνισμού, ενδέχεται να επιδεινώσουν την κατάστασή τους (29. Harris 1985).

Επιπλέον, οι υψηλές ψυχολογικές εντάσεις, η επιθετικότητα, η έντονη επιδίωξη στόχων αλλά και οι συχνές απογοητεύσεις του αγωνιστικού αθλητισμού ενδέχεται να ευνοήσουν ή να επιδεινώσουν, επιθετική συμπεριφορά Τύπου Α (30. η επιθετική συμπεριφορά που στρέφεται προς τα μέσα – "στρες συμπεριφορά τύπου Α" – Rice 2005:471).

Η επίδραση της άσκησης στη ψυχολογική κατάσταση 12

Οι ιδιαίτερες λοιπόν συνθήκες ανταγωνισμού του οργανωμένου αθλητισμού, οι οποίες θα χαλύβδωναν τον χαρακτήρα και την προσωπικότητα ενός καλά ισορροπημένου ατόμου, αν υποχρεωθούν να συνυπάρξουν στο υπόβαθρο μιας βεβαρημένης ψυχολογικής κατάστασης, δεν αποκλείεται να καταστούν επιζήμιες για το εν λόγω άτομο.

Όροι: Συμπεριφορά Τύπου Α (ή αλλιώς "η επιθετική συμπεριφορά που στρέφεται προς τα μέσα"). Τα άτομα που παρουσιάζουν στοιχεία συμπεριφοράς τύπου Α, είναι ανυπόμονα, ανασφαλή, ιδιαίτερα ανταγωνιστικά και επιθετικά και δεν μπορούν να χαλαρώσουν. Καταναγκαστικά κάνουν πολλά πράγματα μαζί, συχνά είναι θύματα πίεσης που ασκούν οι ίδιοι στον εαυτό τους. Σπάνια βλέπουμε την προσωπικότητα τύπου Α να εκφράζεται έντονα με φωνές, βρισιές και χειρονομίες. Συνήθως φωνάζουν σιωπηλά και ξεθυμαίνουν με το να ρίχνονται ακόμη πιο σκληρά στην δουλειά ή να καταβάλουν μεγαλύτερη σωματική προσπάθεια όταν αθλούνται. Λίγοι άνθρωποι με προσωπικότητα τύπου Α, καταφέρνουν να ικανοποιήσουν τις φιλοδοξίες τους, αλλά ακόμη και αν το πετύχουν, γρήγορα θέτουν στον εαυτό τους άλλους στόχους, εξίσου άφταστους και εξίσου τιμωρητικούς (31. Rice 2005:259 – 372 από: "στρες & συμπεριφορά τύπου Α").

Σταυρούλα Ζυγούρη, Ολυμπιονίκης της πάλης, Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής
Ιστοσελίδα: https://www.voulazygouri.gr – Email: voulazy@gmail.com