Η Ολυμπιονίκης και Εθνική Πρέσβειρα του #BeActive Βούλα Ζυγούρη παρουσίασε μια διαφορετική προσέγγιση για την ψυχική υγεία στον πρωταθλητισμό.
Η σωματική άσκηση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους συμμάχους της ψυχικής υγείας. Τι συμβαίνει όμως όταν η άσκηση παύει να είναι ευχάριστη και μετατρέπεται σε καθημερινή δοκιμασία; Όταν η κόπωση, ο πόνος και η συνεχής υπέρβαση των ορίων δεν αποτελούν την εξαίρεση αλλά τον κανόνα;
Σε αυτά τα ερωτήματα επικεντρώθηκε η ομιλία της Ολυμπιονίκη πάλης, Προέδρου του Συλλόγου Ελλήνων Ολυμπιονικών και Εθνικής Πρέσβειρας του ευρωπαϊκού προγράμματος #BeActive, Βούλας Ζυγούρη, στην επιστημονική ημερίδα με θέμα «Η επίδραση της σωματικής άσκησης στην ψυχική υγεία», η οποία πραγματοποιήθηκε στο Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών, στο πλαίσιο των δράσεων του #BeActive Day 2026.
Η ημερίδα συνδιοργανώθηκε από τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Γυμναστηρίων και τον Σύλλογο Ιδιοκτητών Γυμναστηρίων Αττικής και συγκέντρωσε σημαντικούς εκπροσώπους της επιστημονικής και αθλητικής κοινότητας. Χαιρετισμό απηύθυνε ο Πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, ενώ εισηγήσεις παρουσίασαν ο πρώην Πρόεδρος του Σ.Ι.Γ.Α. Μιχάλης Μηνούδης, ο Εθνικός Συντονιστής του #BeActive Διονύσης Καρακάσης, ο Αναπληρωτής Καθηγητής Ψυχιατρικής του ΕΚΠΑ και Διευθυντής της Ψυχιατρικής Κλινικής Αγίων Αναργύρων Μιχαήλ Χατζούλης, καθώς και η Καθηγήτρια του ΤΕΦΑΑ του ΕΚΠΑ και Αντιπρόεδρος του Ελληνικού Εθνικού Κέντρου Exercise is Medicine Μαρία Μαριδάκη. Μέσα σε αυτό το ιδιαίτερα υψηλού επιπέδου επιστημονικό πλαίσιο, η εισήγηση της Βούλας Ζυγούρη προσέγγισε το θέμα από την οπτική του πρωταθλητισμού υψηλών επιδόσεων.
Με τίτλο «Νους Υγιής και Πρωταθλητισμός – Η Διαχείριση της Δυσαρέσκειας», η ομιλία δεν περιορίστηκε στην καταγραφή των ευεργετικών επιδράσεων της άσκησης. Αντίθετα, επιχείρησε να φωτίσει τη λιγότερο ορατή πλευρά της: εκεί όπου η καθημερινή προπόνηση απαιτεί διαρκή υπέρβαση, έκθεση στον πόνο και διαχείριση έντονων ψυχολογικών πιέσεων.
Η κεντρική ιδέα της παρουσίασης συνοψίστηκε σε μία πρόταση:
Ο πρωταθλητής δεν είναι εκείνος που δεν πονά. Είναι εκείνος που έχει μάθει να μετατρέπει τον βιολογικό πόνο σε ψυχικό καύσιμο.
Στον μέσο ασκούμενο, η δυσαρέσκεια λειτουργεί φυσιολογικά ως μήνυμα για να μειώσει την ένταση ή να σταματήσει. Στον πρωταθλητισμό, όμως, η ίδια αυτή βιολογική αντίδραση αποκτά διαφορετικό νόημα. Μέσα από την κατάλληλη ψυχολογική εκπαίδευση, ο αθλητής μαθαίνει να αναγνωρίζει τη δυσφορία όχι ως ένδειξη αποτυχίας αλλά ως αναμενόμενο στάδιο της εξέλιξης.
Η προσέγγιση αυτή βασίστηκε στη σύγχρονη αθλητική ψυχολογία και ειδικότερα στη Θεωρία του Διττού Τρόπου (Dual Mode Theory), στη Νοοτροπία Ανάπτυξης (Growth Mindset) και στις τεχνικές γνωστικής αναπλαισίωσης. Το κοινό μήνυμα όλων αυτών των εργαλείων είναι ότι η ψυχική ανθεκτικότητα δεν αποτελεί έμφυτο χαρακτηριστικό. Είναι δεξιότητα που καλλιεργείται, εκπαιδεύεται και ενισχύεται καθημερινά.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις τρεις κρίσιμες φάσεις της αθλητικής διαδρομής: την άνοδο, την κορύφωση και την αποχώρηση από τον πρωταθλητισμό. Για κάθε μία παρουσιάστηκαν οι διαφορετικές ψυχολογικές απαιτήσεις, από τη διαχείριση της καθημερινής δυσφορίας και του φόβου της αποτυχίας μέχρι τη μετάβαση στη ζωή μετά το τέλος της αγωνιστικής καριέρας. Όπως επισημάνθηκε, η τελευταία αυτή περίοδος αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη πρόκληση για την ψυχική υγεία ενός πρωταθλητή, καθώς συχνά συνοδεύεται από απώλεια ταυτότητας και σκοπού.
Ένα ακόμη σημείο που ξεχώρισε ήταν η σύνδεση του πρωταθλητισμού με τη διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού. Η Βούλα Ζυγούρη υποστήριξε ότι ο αθλητισμός υψηλών επιδόσεων δεν παράγει μόνο μετάλλια αλλά και πολύτιμο ανθρώπινο κεφάλαιο. Πειθαρχία, ανθεκτικότητα, ηγεσία, διαχείριση κρίσεων, συναισθηματική νοημοσύνη και στρατηγική σκέψη είναι δεξιότητες που αποκτώνται μέσα από την αθλητική διαδρομή και μπορούν να αξιοποιηθούν σε κάθε επαγγελματικό και κοινωνικό περιβάλλον. Για τον λόγο αυτό παρουσίασε την ανάγκη μετάβασης από τη λογική του «Plan B» στη φιλοσοφία του «Plan A»: η προετοιμασία της επόμενης ημέρας δεν αρχίζει μετά το τέλος της καριέρας αλλά χτίζεται καθημερινά, παράλληλα με αυτήν.
Στην τελευταία ενότητα της παρουσίασης παρουσιάστηκαν σύγχρονες τεχνικές αυτοδιαχείρισης, όπως η αυτοομιλία, η νοερή απεικόνιση, η ρύθμιση της προαγωνιστικής διέγερσης, οι αναπνευστικές τεχνικές και η νευροανάδραση, αναδεικνύοντας τον καθοριστικό ρόλο της ψυχολογικής προπόνησης στην ανάπτυξη ενός υγιούς και ανθεκτικού νου.
Ολοκληρώνοντας την ομιλία της, η Βούλα Ζυγούρη επανέφερε το μήνυμα του #BeActive στον φυσικό του αποδέκτη: κάθε άνθρωπο. Γιατί, όπως τόνισε, δεν χρειάζεται να γίνει κάποιος Ολυμπιονίκης για να καλλιεργήσει ψυχική ανθεκτικότητα. Κάθε φορά που επιλέγει να ξεπεράσει μια δυσκολία, να συνεχίσει λίγο ακόμη, να νικήσει μια δικαιολογία, χτίζει έναν πιο δυνατό και πιο υγιή νου.
«Δεν χρειάζεται να αγωνιστείτε στους Ολυμπιακούς για να γυμνάσετε τον νου σας. Την επόμενη φορά που θα νιώσετε τη δυσαρέσκεια στην άσκηση, μη σταματήσετε αμέσως. Δείτε τη ως έναν δικό σας μικρό άθλο. BeActive σημαίνει να επιλέγεις να νικήσεις τη δικαιολογία. Εκεί χτίζεται ο υγιής νους.»
